Sự hình thành môn Sưu tập Tem và Tem bưu chính trở thành Tem chơi

Ngày nay, không chỉ trên thế giới mà ở cả Việt Nam, nhiều người đã biết thú sưu tập Tem. Sưu tập Tem đã thu hút hàng trăm triệu người trên hành tinh chúng ta. Theo thống kê thì sưu tập Tem là loại hình sưu tập chiếm số lượng người chơi đông nhất trong tất cả các loại sưu tập: tiền, đồng hồ, đồ cổ, tranh họa... Tuy nhiên, số người am hiểu về Tem bưu chính nói chung và Tem chơi nói riêng không nhiều.

 

Penny đen - Con tem đầu tiên trên thế giới

Khi mới ra đời vào năm 1840, Tem chỉ làm nhiệm vụ thanh toán cước phí bưu chính, làm tăng doanh thu bưu chính. Thời ấy, giao thông và thông tin còn khó khăn nên khi nhận được một lá thư là một niềm vui lớn, nhất là từ nước ngoài gửi tới. Phong bì có dán tem trở thành một kỷ vật được lưu giữ như báu vật. Lúc đầu, Tem được phát hành chủ yếu là tem phổ thông với số lượng in lớn, hình ảnh và màu sắc trên Tem không đẹp. Sau đó, do nhu cầu của bưu chính nên nhiều loại Tem khác nhau đã ra đời như Tem máy bay, Tem sự vụ, Tem thiếu cước, Tem phụ thu... Nhiều nước muốn giới thiệu hình ảnh đất nước mình trên những con Tem nên Tem ngày càng được thiết kế đẹp hơn, in ấn với kỹ thuật cao hơn.

Bộ tem "Hoa" của Ukraina - giải 3 Cúp Tem thế giới năm 2001
dành cho tem khối đẹp nhất thế giới - Một tác phẩm nghệ thuật

Một số người, trong quá trình sử dụng Tem, nhận thấy hình ảnh trên con Tem rất đẹp vì mỗi con Tem là một tác phẩm nghệ thuật thu nhỏ, có tính chất đồ họa đặc biệt, và sau một thời gian được dùng để gửi thư, những con Tem dần dần ít đi, trở thành của quý do nguyên tắc phát hành Tem thường không được tái bản. Vì vậy, họ để tâm tìm kiếm, cất giữ những con Tem mà họ quan tâm. Từ những nguyên nhân đó đã hình thành nên ý thức sưu tập Tem và dần dần phát triển thành phong trào sưu tập Tem rộng khắp như hiện nay.

Bên cạnh đó, ý thức sưu tập Tem còn được hình thành bởi con Tem có ý nghĩa về nhiều mặt như: giáo dục, tư tưởng, chính trị, văn hóa và kinh doanh. Qua việc sưu tập Tem, người sưu tập sẽ có được “một bộ bách khoa toàn thư” về mọi lĩnh vực như: kinh tế, chính trị, xã hội, đất nước, con người, phong tục tập quán, thiên nhiên, lịch sử, văn hóa, truyền thống, khoa học kỹ thuật, thể thao...

Một người chơi tem đang nghiên cứu bộ sưu tập của mình

Năm 1841, phong trào sưu tập Tem xuất hiện tại Anh và nhanh chóng lan rộng ra khắp thế giới. Liên minh Bưu chính thế giới (UPU) được thành lập ngày 09-10-1874 tại Thụy Sĩ; Liên đoàn Tem chơi Quốc tế (FIP) được thành lập ngày 26-6-1926 tại Paris (Pháp); Liên đoàn Tem chơi Châu Á - Thái Bình Dương (FIAP) được thành lập ngày 14-9-1974 tại Singapore. Hội Tem Việt Nam được thành lập ngày 30-12-1960.

Sưu tập Tem đòi hỏi người sưu tập phải có tính kiên trì tìm kiếm, tập hợp từng con Tem, bộ Tem và những vật phẩm bưu chính để tìm hiểu, nghiên cứu từ những chi tiết nhỏ nhất có liên quan đến chủ đề và sở thích của mỗi người.

Con tem "binh sỹ lá mạ" của Việt Nam, với vẻ bề ngoài bình thường,
ít ai nghĩ nó trị giá khoảng 100 USD trên thị trường hiện nay

Khi đã sưu tập Tem, mỗi khi xem bộ sưu tập của mình, dù đã hoàn chỉnh hay còn dở dang, người sưu tập luôn cảm thấy thú vị. Đó là những giây phút thư giãn, giải trí sau những giờ làm việc mệt nhọc, trăn trở và tìm tòi những cái hay, cái đẹp của con Tem. Với những con Tem quý hiếm, có giá trị cao thì việc sưu tập chúng tương tự như tiết kiệm tiền, tích lũy dần thành món tiền đáng kể.

Sưu tập Tem đang dần dần trở thành một đề tài khoa học được nhiều người quan tâm nghiên cứu. Tem chơi rất đa dạng, phong phú và logic. Khi đã chơi Tem là ta bước vào một thế giới vô cùng rộng lớn vì mỗi người đều có quan điểm và sở thích khác nhau nên cách thức sưu tập, hình thức sưu tập, thể loại sưu tập cũng khác nhau.

Chơi tem là thú giải trí sau những giờ làm việc mệt nhọc

Vậy phân biệt Tem bưu chính và Tem chơi như thế nào? Có thể quan niệm rằng: tất cả các loại Tem bưu chính đều là Tem chơi nhưng không phải tất cả Tem chơi đều là Tem bưu chính vì Tem bưu chính luôn dùng để thanh toán cước phí bưu chính còn Tem chơi thì có thể có hoặc có thể không có chức năng này.

Nguồn: vietstamp.